Mac bilgisayarınızda kullandığınız uygulamaların kameranıza, mikrofonunuza, konumunuza veya dosyalarınıza erişmesini kontrol etmek, hem güvenliğiniz hem de gizliliğiniz açısından son derece önemlidir. Apple’ın macOS işletim sistemi, kullanıcı gizliliğini ön planda tutan güçlü bir izin sistemi sunar. Bu rehberde, Mac uygulama izinlerini nasıl görüntüleyeceğinizi, değiştireceğinizi ve yöneteceğinizi adım adım öğreneceksiniz.
Uygulama izinleri, yazılımların sistem kaynaklarınıza ve kişisel verilerinize erişimini düzenleyen güvenlik ayarlarıdır. Örneğin, bir video konferans uygulamasının çalışabilmesi için kamera ve mikrofon izni gerekir, ancak bir metin editörünün bu kaynaklara erişmesi gerekmez. Doğru izin yönetimi, hem uygulamalarınızın sorunsuz çalışmasını sağlar hem de gereksiz veri paylaşımını önler.
Modern macOS sürümlerinde (macOS Catalina ve sonrası), Apple izin sistemini önemli ölçüde güçlendirmiştir. Artık her uygulama, hassas bir kaynağa ilk kez erişmek istediğinde sizden açık izin talep eder. Bu izinleri istediğiniz zaman Sistem Ayarları üzerinden görüntüleyebilir ve değiştirebilirsiniz. Peki, Mac’te izin reddedildi hatasıyla karşılaşırsanız ne yaparsınız? MacOS uygulama izinlerini nasıl değiştirilir?
Mac’te Uygulama İzinleri Nelerdir?
- Kamera ve Mikrofon İzinleri– Video görüşme uygulamaları, ekran kaydedici yazılımlar ve fotoğraf programları için gereklidir.
- FaceTime, Zoom gibi görüşme uygulamaları
- OBS, QuickTime gibi kayıt araçları
- Photo Booth gibi kamera uygulamaları
- Konum Hizmetleri– Harita uygulamaları, hava durumu servisleri ve yerel içerik sağlayan programlar için kullanılır.
- Haritalar ve navigasyon uygulamaları
- Hava durumu widget’ları
- Fotoğraf coğrafi etiketleme
- Dosya ve Klasör Erişimi– Uygulamaların belgelerinize, indirmelerinize ve diğer dosyalarınıza erişimini kontrol eder.
- Bulut depolama uygulamaları
- Fotoğraf düzenleme programları
- Yedekleme yazılımları
- Ekran Kaydı ve Erişilebilirlik– Ekran paylaşımı, klavye kısayolları ve otomasyon araçları için gerekli özel izinlerdir.
- Ekran paylaşım uygulamaları
- Üretkenlik araçları
- Klavye genişletme programları
macOS, toplam 20’den fazla farklı izin kategorisi sunar. Her kategori, belirli sistem kaynaklarına veya kişisel verilerinize erişimi düzenler. Bu izinler varsayılan olarak kapalıdır ve bir uygulama ilk kez bu kaynaklara erişmek istediğinde, ekranınızda bir izin penceresi belirir. Siz izin vermedikçe hiçbir uygulama bu kaynaklara erişemez.
İzin sistemi, katmanlı bir güvenlik yaklaşımı sunar. Örneğin, bir uygulamaya Belgeler klasörünüze erişim izni verdiğinizde, sadece bu klasöre erişebilir; sistem dosyalarınıza veya diğer kullanıcı hesaplarına otomatik erişim kazanmaz. Bu “en az yetki prensibi”, Mac güvenliğinin temel taşlarından biridir. Bazı izinler tek seferlik, bazıları ise kalıcıdır. Konum izinleri için “Sadece Bir Kez” seçeneğini kullanabilirsiniz, bu durumda uygulama her açılışta yeniden izin talep eder. Kamera izinleri ise genellikle kalıcıdır ve siz değiştirene kadar aktif kalır. Bu esneklik, farklı kullanım senaryolarında size maksimum kontrol sağlar.
Mac’te Uygulama İzinlerini Değiştirme/Düzeltme
İzinler, uygulamanın ihtiyaç duyduğu erişime bağlı olarak değişebilir. Genel olarak, güvenlik ve gizlilik ayarları altında uygulamaya erişim izni vererek uygulama izinlerini düzeltebilirsiniz.
Sistem Ayarları → Gizlilik ve Güvenlikyolunu izleyin. Bu bölümde tüm izin kategorileri alfabetik sırayla listelenmiştir.- Değiştirmek istediğiniz izin türüne tıklayın. Örneğin, bir uygulamanın kamera erişimini değiştirmek için “Kamera” seçeneğini seçin.
- Açılan sayfada, o izne sahip tüm uygulamaları göreceksiniz. Her uygulamanın yanında bir anahtar (toggle) vardır.
- Uygulamanın yanındaki anahtara tıklayarak izni açın veya kapatın. Yeşil renk = izin verildi, gri renk = izin kaldırıldı.
- Bazı durumlarda Mac’iniz yönetici şifrenizi isteyebilir. Şifrenizi girin ve “Kilidi Aç” butonuna tıklayın.
- İzin değişiklikleri anında etkili olur. Çoğu durumda uygulamayı yeniden başlatmanız gerekmez, ancak bazı uygulamalar değişikliklerin tam olarak uygulanması için yeniden başlatma gerektirebilir. Eğer bir izin değişikliği sonrası uygulama beklendiği gibi çalışmıyorsa, uygulamayı kapatıp tekrar açmayı deneyin.
📌 Bir uygulamanın iznini kaldırdığınızda, o uygulama artık ilgili kaynağa erişemez. Bu durum uygulamanın bazı özelliklerinin çalışmamasına neden olabilir. Örneğin, Zoom’un mikrofon iznini kapatırsanız, görüşmelerde sesiniz duyulmaz. İzin değişikliklerinin etkisini anlamak için uygulamanın hangi özellikleri kullandığını değerlendirin.
Özel İzin Durumları
1. Tam Disk Erişimi (Full Disk Access)
Bu izin, uygulamalara Mac’inizdeki tüm dosyalara sınırsız erişim verir. Mail, Mesajlar ve diğer korumalı sistem verileri de dahildir. Bu nedenle bu izin son derece hassastır ve sadece kesinlikle gerekli uygulamalara verilmelidir.
- Hangi uygulamalar gerçekten bu izne ihtiyaç duyar?
- Time Machine ve diğer yedekleme yazılımları (tüm dosyaları yedeklemek için)
- Antivirüs ve güvenlik programları (sistem taraması için)
- Dosya senkronizasyon araçları (Dropbox, Google Drive vb.)
- Terminal ve geliştirici araçları (ileri seviye kullanıcılar için)
2. Erişilebilirlik (Accessibility) İzni
Bu izin, uygulamaların diğer uygulamaları kontrol etmesine ve klavye/fare girişlerini izlemesine olanak tanır. Üretkenlik araçları ve otomasyon yazılımları için kritiktir.
- Neden Gerekir? Klavye kısayolu yöneticileri, pencere düzenleme araçları ve otomasyon scriptleri bu izin olmadan çalışamaz.
- Potansiyel Riskler– Kötü niyetli bir yazılım bu izinle tüm klavye girişlerinizi (şifreler dahil) kaydedebilir. Dikkatli olun!
- En İyi Pratikler– Sadece Mac App Store’dan veya tanınmış geliştiricilerden aldığınız uygulamalara bu izni verin.
3. Konum İzinlerinde Hassas Ayarlar
macOS Monterey ve sonrasında, konum izinleri üç seviyeye ayrılır:
- Asla– Uygulama hiçbir zaman konumunuza erişemez. Konum gerektirmeyen uygulamalar için en güvenli seçenek.
- Bir Sonraki Sorguda Sor– Uygulama her konum bilgisi istediğinde size sorar. Nadiren kullanılan uygulamalar için idealdir.
- Uygulama Kullanımda İken– Uygulama açıkken konum bilgisi alır, arka planda çalışırken almaz. Çoğu uygulama için dengeli bir seçimdir.
En Sık Değiştirilen İzin Türleri ve Kullanım Senaryoları
| İzin Türü | Hangi Uygulamalar Kullanır | Ne Zaman Değiştirilmeli |
| Kamera | Zoom, FaceTime, Photo Booth, Chrome (web kameraları) | Video görüşme yapmayacaksanız veya güvenlik endişeniz varsa kapatın |
| Mikrofon | Ses kayıt uygulamaları, tarayıcılar, sesli asistan programları | Ses kaydı gerekmediğinde veya gizlilik için kapatılabilir |
| Konum Hizmetleri | Haritalar, Hava Durumu, Safari, sosyal medya uygulamaları | Konum tabanlı hizmet kullanmıyorsanız pil tasarrufu için kapatın |
| Ekran Kaydı | OBS, QuickTime, Zoom (ekran paylaşımı), ekran görüntüsü araçları | Ekran kaydı veya paylaşımı yapmayacaksanız güvenlik için kapatın |
| Tam Disk Erişimi | Yedekleme yazılımları, antivirüs programları, dosya yöneticileri | Sadece güvendiğiniz uygulamalara verin; kötü amaçlı yazılım riski |
| Kişiler | E-posta istemcileri, mesajlaşma uygulamaları, takvim programları | Kişi senkronizasyonu gerekmiyorsa kapatarak gizliliği artırın |
| Fotoğraflar | Düzenleme programları, bulut depolama, sosyal medya uygulamaları | Fotoğraf kütüphanenize sınırlı erişim için “Seçili Fotoğraflar” seçin |
Mac cihazlarda uygulama izinlerini doğru şekilde yönetmek, hem güvenlik hem de kişisel gizlilik açısından büyük önem taşır. Hangi uygulamanın hangi verilere veya donanım bileşenlerine erişim sağladığını düzenli olarak kontrol etmek, olası riskleri en aza indirmenin etkili yollarından biridir. Bu nedenle kullanıcıların, uygulama izinlerini belirli aralıklarla gözden geçirmesi ve yalnızca gerçekten ihtiyaç duyulan erişimlere onay vermesi önerilir.
