Bilgisayarınızın güç kaynağı (PSU – Power Supply Unit), sisteminizdeki tüm bileşenlere kararlı ve güvenilir elektrik sağlayan kritik bir donanımdır. Doğru watt değerinde ve kaliteli bir PSU seçimi, hem sistem kararlılığını hem de elektrik tasarrufu açısından büyük önem taşır. Bu kılavuzda, ihtiyacınıza uygun PSU gücünü nasıl hesaplayacağınızı, 80 PLUS sertifikalarının ne anlama geldiğini ve güvenilir bir PSU seçerken nelere dikkat etmeniz gerektiğini detaylı şekilde öğreneceksiniz.
PSU Nedir ve Neden Önemlidir?
PSU (Güç Kaynağı), prizden gelen yüksek voltajlı alternatif akımı (AC), bilgisayar bileşenlerinizin kullanabileceği düşük voltajlı doğru akıma (DC) çeviren donanımdır. Anakart, işlemci, ekran kartı, diskler ve diğer tüm donanımlar, PSU’dan gelen elektrikle çalışır. Kalitesiz veya yetersiz güçte bir PSU, sistem çökmelerine, veri kayıplarına ve hatta donanım arızalarına yol açabilir.
Modern bilgisayar sistemleri, özellikle güçlü işlemci ve ekran kartları içerenler, yüksek ve kararlı elektrik akışına ihtiyaç duyar. PSU seçiminde sadece watt değerine değil, verimliliğe, kablo kalitesine, voltaj kararlılığına ve güvenlik özelliklerine de dikkat etmek gerekir. Uzun vadede yaptığınız yatırımı korumak için güvenilir bir PSU şarttır.
Kaliteli bir PSU’nun iki ana görevi vardır:
- Kesintisiz ve temiz güç sağlamak: Sistem yük altındayken bile (örneğin ağır bir oyun oynarken) voltajı sabit tutmak.
- Sistemi korumak: Elektrik kesintileri, voltaj dalgalanmaları veya kısa devre gibi durumlarda kendini feda ederek anakart, ekran kartı gibi diğer bileşenlerin zarar görmesini engellemek.
Kaç Watt PSU’ya İhtiyacınız Var?
İhtiyacınız olan watt değeri, büyük oranda Ekran Kartınız (GPU) ve İşlemciniz (CPU) tarafından belirlenir. Bu noktada en kritik adım, sistemin kalbi olan GPU’yu doğru belirlemektir. Eğer henüz hangi kartı alacağınıza karar vermediyseniz, Ekran Kartı Seçimi rehberimize göz atarak güç tüketimi ve performans dengesini önceden planlayabilirsiniz.
PSU gücü seçimi, sisteminizdeki bileşenlerin toplam güç tüketimini doğru hesaplamakla başlar. İşte temel hesaplama yöntemi ve kullanım alanlarına göre öneriler:
- Sistem Güç Tüketimini (TDP) Hesaplama: Her bileşenin bir “Tasarım Isıl Gücü” (TDP) değeri vardır. Ancak bu değerlerin sadece kağıt üzerinde kalmadığını, bileşenlerin ısındıkça performans yönetiminin değiştiğini unutmamalısınız. Özellikle yüksek güç çeken kartlarda Ekran kartı sıcaklık değerlerini kontrol altında tutmak, PSU’nun üzerindeki yükü de daha stabil hale getirecektir.
- “Headroom” (Güvenlik Payı) Bırakmak Neden Önemlidir?: Diyelim ki sisteminizin tüm parçaları tam yükte 450W güç tüketiyor. Gidip tam 450W veya 500W bir güç kaynağı almamalısınız. Güç kaynakları en yüksek verimliliğe genellikle %50 ila %70 yük altında ulaşırlar. Ayrıca zamanla kapasitörler yaşlanır ve PSU’nun verebileceği maksimum güç hafifçe düşebilir.
- İpucu: Hesapladığınız toplam güç tüketimine her zaman 150W – 200W ekleyin. (450W çeken bir sistem için 650W PSU idealdir).
Farklı kullanıcı profilleri için ortalama watt tavsiyeleri şunlardır:
- Giriş/Orta Seviye (Örn: Ryzen 5 7600 + RTX 4060): Sistem ortalama 300W-350W çeker. 550W – 650W arası bir PSU fazlasıyla yeterli olacaktır.
- Üst Seviye (Örn: Core i7 14700K + RTX 4070 Ti / 4080): Sistem ortalama 500W-600W çeker. 750W – 850W arası bir PSU tercih edilmelidir.
- Aşırı Performans (Örn: Ryzen 9 7950X + RTX 4090): Sistem 700W ve üzerine çıkabilir. Gelecek düşünülerek 1000W – 1200W bir güç kaynağı şarttır.
Sisteminizin toplam güç tüketimini hesaplarken, tüm bileşenlerin maksimum çekim değerlerini toplayın ve %20-30 güvenlik payı ekleyin. Bu, sistemin stres altındayken bile kararlı çalışmasını sağlar ve gelecekte yapacağınız yükseltmeler için alan bırakır.
📌 Çevrimiçi PSU hesaplayıcıları (OuterVision, Be Quiet! Power Calculator gibi) sisteminiz için gereken minimum gücü kolayca hesaplamanızı sağlar. Ekran kartı ve işlemci üreticilerinin önerdiği PSU değerlerini de mutlaka kontrol edin.
80+ (80 Plus) Sertifikaları: Verimlilik Standartları
80 PLUS, PSU’ların enerji verimliliğini belirleyen bağımsız bir sertifikasyon programıdır. Bu sertifika, bir PSU’nun prizden çektiği enerjinin ne kadarını bilgisayar bileşenlerine aktardığını, ne kadarını ısı olarak kaybettiğini gösterir. Yüksek verimlilik, hem elektrik tasarrufu hem de daha az ısınma anlamına gelir.
Bir PSU prizden çektiği elektriğin bir kısmını ısı olarak kaybeder. Sertifikasız kalitesiz bir PSU %70 verimlilikle çalışıyorsa, sisteminize 500W güç verebilmek için prizden yaklaşık 715W çeker. Aradaki 215W ısıya dönüşür ve elektrik faturanıza yansır. 80+ sertifikasına sahip PSU’lar, %20, %50 ve %100 yük altındayken en az %80 verimlilik sunmayı garanti eder.
80 Plus Sertifika Seviyeleri ve Verimlilik Tablosu (230V Şebeke İçin %50 Yükte):
| Sertifika Seviyesi | Verimlilik Oranı | Kimler İçin Uygun? |
| 80+ (White/Standard) | %85 | Ofis bilgisayarları, bütçe dostu giriş seviyesi sistemler. |
| 80+ Bronze | %88 | Orta seviye oyuncu sistemleri. Fiyat/Performans açısından en popüler seçim. |
| 80+ Silver | %89 | Günümüzde nadir bulunur, genellikle Bronze veya Gold’a geçiş yapıldı. |
| 80+ Gold | %92 | Üst seviye oyuncular, içerik üreticileri ve uzun saatler PC kullananlar. (En çok tavsiye edilen) |
| 80+ Platinum | %94 | Çok yüksek bütçeli sistemler, workstation (iş istasyonları) ve sürekli açık kalan sunucular. |
| 80+ Titanium | %96 | Kusursuz verimlilik isteyen uç nokta sistemler ve meraklılar. |
PSU Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sadece watt değerine bakmak bazen yanıltıcı olabilir. Kalitesiz bir PSU, ani voltaj dalgalanmalarında ekran kartı sürücüsünün çökmesine neden olabilir. Eğer sisteminiz yük altındayken aniden görüntü gidiyor veya sürücü hataları veriyorsa, sorunun yazılımsal mı yoksa güç kaynaklı mı olduğunu anlamak için önce Ekran kartı resetleme yöntemini deneyebilirsiniz. Ancak sorun devam ediyorsa ve PSU değişiminden sonra temiz bir başlangıç yapmak isterseniz, sürücü çakışmalarını önlemek adına DDU (Display Driver Uninstaller) kullanarak eski sürücü kalıntılarını tamamen temizlemeniz, yeni güç dengesiyle sistemin daha kararlı çalışmasını sağlayacaktır.
Kaliteli bir PSU’da aşağıdaki güvenlik korumalarının (Protection Features) bulunduğundan emin olun:
- OVP (Over Voltage Protection): Aşırı voltaj koruması.
- UVP (Under Voltage Protection): Düşük voltaj koruması.
- SCP (Short Circuit Protection): Kısa devre koruması. En önemli korumaların başında gelir.
- OPP (Over Power Protection): Aşırı güç koruması.
- Tier List Kontrolü: İnternette (örneğin Cultists Network) yayınlanan güncel “PSU Tier List” (Güç Kaynağı Kalite Sıralaması) tablolarına bakarak, alacağınız modelin üretim kalitesi ve iç bileşenlerinin (kapasitörler vb.) güvenilirliğini teyit edin. C serisi ve altı donanımlardan uzak durmaya çalışın.
Ek olarak şunlara dikkat edin:
- Marka Güvenilirliği– Corsair, Seasonic, EVGA, Be Quiet!, Cooler Master gibi köklü markaları tercih edin. OEM üreticisini araştırın (Seasonic, Super Flower, CWT gibi kaliteli üreticiler tercih edilir).
- Garanti Süresi– Minimum 5 yıl garanti arayın. Kaliteli PSU’lar genellikle 7-10 yıl garanti sunar. Uzun garanti, üreticinin ürününe olan güveninin göstergesidir.
- Kablo Yönetimi– Modüler veya yarı-modüler PSU’lar, gereksiz kabloları çıkarmanıza izin verir. Bu, kasa içi hava akışını iyileştirir ve daha düzenli bir görünüm sağlar.
- +12V Rail Kapasitesi– Modern bileşenler çoğunlukla +12V hattından beslenir. PSU’nun +12V rail’inde yeterli amper kapasitesi olduğundan emin olun (özellikle yüksek TDP’li ekran kartları için).
- Soğutma ve Gürültü– Büyük ve kaliteli fanlar daha düşük devirlerde çalışır, dolayısıyla daha sessizdir. 0dB modu (düşük yükte fan durur) olan modeller tercih edilebilir.
- Koruma Mekanizmaları– OVP (aşırı voltaj), UVP (düşük voltaj), OCP (aşırı akım), OPP (aşırı güç), SCP (kısa devre), OTP (aşırı sıcaklık) korumaları mutlaka olmalı.
Modüler, Yarı-Modüler ve Sabit Kablo PSU’lar
PSU’lar kablo yapısına göre üç kategoriye ayrılır. Her birinin avantajları ve dezavantajları vardır. İhtiyaçlarınıza ve bütçenize göre doğru seçeneği belirleyin:
- Sabit Kablolu (Non-Modular)– Tüm kablolar fabrikada sabitlenmiş.
- Avantajlar: En uygun fiyatlı seçene hiçbir kablo kaybetme riski yok, basit ve güvenilir.
- Dezavantajlar: Kullanmadığınız kablolar kasada yer kaplar, hava akışını engelleyebilir, estetik açıdan dağınık görünüm.
- Kimler için uygun: Bütçe sistemler, giriş seviyesi kasalar
- Yarı-Modüler (Semi-Modular)– Ana kablolar sabit, diğerleri çıkarılabilir.
- Avantajlar: Dengeli fiyat-performans, temel kablolar her zaman hazır (24-pin, 8-pin CPU), opsiyonel kabloları çıkarabilirsiniz
- Dezavantajlar: Tam esneklik sağlamaz, bazı gereksiz kablolar yine takılı kalabilir
- Kimler için uygun: Çoğu oyuncu ve genel kullanıcı için ideal.
- Tam Modüler (Fully Modular)– Tüm kablolar çıkarılabilir.
- Avantajlar: Maksimum esneklik ve temiz görünüm, sadece ihtiyacınız olan kabloları takın, kolay kablo yönetimi, özel kablolar (sleeved) takılabilir
- Dezavantajlar: Daha pahalı, abloları kaybetme riski
- Kimler için uygun: Enthusiast’lar, RGB/estetik odaklı sistemler.
- 📌 Modern orta-üst segment PSU’ların çoğu yarı-modüler veya tam modüler olarak gelir. Eğer temiz bir kablo yönetimi ve hava akışı istiyorsanız, en azından yarı-modüler bir model tercih edin.
Doğru PSU seçimi, bilgisayar kurulumunuzun en kritik adımlarından biridir. Sadece bugünkü ihtiyaçlarınızı değil, gelecekteki yükseltmelerinizi de göz önünde bulundurarak karar vermek önemlidir. Kaliteli bir PSU, sisteminizi yıllarca güvenle çalıştırır, elektrik tasarrufu sağlar ve donanımınızı korur.
Temel tavsiyelerimiz:
- Sistem gücünü doğru hesaplayın ve %20-30 pay bırakın
- Minimum 80 PLUS Bronze, ideal olarak Gold sertifika hedefleyin
- Güvenilir markalardan, minimum 5 yıl garantili modeller tercih edin
- Modüler kablo yönetimi, temiz montaj için faydalıdır
- Profesyonel incelemeleri okuyun, sadece watt değerine bakmayın
- Çok ucuz tekliflerden kaçının, PSU’da kalite kritiktir.
📌 Unutmayın ki PSU, “bir kere al, yıllarca kullan” mantığıyla yaklaşmanız gereken bir yatırımdır. Birkaç yüz lira daha fazla ödeyerek aldığınız kaliteli PSU, hem elektrik faturanızda tasarruf sağlar hem de pahalı donanımınızı korur.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- PSU wattını yüksek seçmek elektrik tüketimini artırır mı?
- Hayır, bu yaygın bir yanılgıdır. PSU sadece sisteminizin ihtiyaç duyduğu kadar elektrik çeker. 1000W PSU’nuz olsa bile, sisteminiz sadece 300W tüketiyorsa prizden de yaklaşık o kadar çekilir (verimlilik kaybı hariç). Ancak PSU’lar genellikle %50-80 yük bandında en verimli çalışır, bu yüzden çok büyük PSU almak verimliliği düşürebilir. Sisteminizin tüketimine göre %20-30 pay bırakarak seçim yapın.
- 80 PLUS sertifikası olmayan PSU alınır mı?
- Kesinlikle önerilmez. 80 PLUS sertifikası, sadece verimliliği değil, aynı zamanda belirli bir kalite standardını da garanti eder. Sertifikasız PSU’lar genellikle düşük kaliteli bileşenler kullanır, gerçek watt değerleri etiket değerinden çok daha düşük olabilir ve sisteminize zarar verebilir. Minimum Bronze sertifikalı PSU tercih edin.
- Eski güç kaynağımı yeni topladığım bilgisayarda kullanabilir miyim?
- Bu durum eski PSU’nuzun yaşına, kalitesine ve watt değerine bağlıdır. Eğer güç kaynağınız 5-7 yıldan daha eskiyse, içindeki kapasitörler zamanla performans kaybettiği için yeni ve değerli bileşenlerinizi riske atmamanız önerilir. Ayrıca yeni nesil ekran kartları (Özellikle NVIDIA RTX 4000 serisi) yeni nesil PCIe 5.0 (12VHPWR) kablo standartları isteyebilmektedir. Bütçeniz varsa, yeni sistemle birlikte ATX 3.0 veya ATX 3.1 destekli yeni bir PSU almak her zaman en güvenlisidir.
- PSU fanı sürekli çalışmalı mı yoksa durmalı mı?
- Modern PSU’ların çoğunda 0dB veya Eco modu vardır. Düşük yük altında (genellikle %40’ın altında) fan hiç dönmez, böylece tamamen sessiz çalışır. Yük arttığında fan devreye girer. Bu özellik zararlı değildir; PSU, fanı çalıştırmadan soğumaya yetecek kadar düşük sıcaklıktadır. Eğer yüksek performanslı oyunlar oynuyorsanız, fan zaten aktif olacaktır. Bu özelliği BIOS veya PSU üzerindeki switch ile kapatabilirsiniz.
- PSU’mun gerçek wattını nasıl anlarım?
- PSU üzerindeki etikete bakın. +12V, +5V, +3.3V hatlarındaki amper değerlerini kontrol edin. Modern sistemlerde +12V hattı en önemlidir. Örneğin +12V hattında 50A yazıyorsa, 12V x 50A = 600W o hattan çekilebilir demektir. Ancak güvenilir markaların etiket değerleri doğrudur. Bilinmeyen markalarda gerçek değerler %30-50 daha düşük olabilir. Profesyonel incelemelerde load testleri yapılır, bu testlere bakın.
- RTX 4090 için kaç watt PSU gerekir?
- NVIDIA, RTX 4090 için minimum 850W PSU öneriyor, ancak sisteminizin geri kalanına bağlı olarak 1000W daha güvenli bir seçimdir. RTX 4090’ın TDP’si 450W’a kadar çıkabilir, üstüne i9 veya Ryzen 9 işlemci eklerseniz, toplam sistem çekimi 600-700W’ı bulabilir. %20-30 güvenlik payı ile 1000W idealdir. Ayrıca 12VHPWR konektörüne sahip yeni nesil PSU tercih edin.
